Henüz alınmış bir bilet görünmüyor.
Sosyal Bilimler Atölyeleri
Sosyal Bilimlerde Yöntem ve Araştırma Atölyesi
Yöntem Şart!
İnsanlık yalnızca çözebileceği sorunları önüne koyar.
Karl Marx, Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı, Önsöz
Atölyemizde tarih ve toplumsal alana dair araştırma yapan genç araştırmacılara ve araştırma yapmak üzere yola çıkanlara yönelik güncel ve tarihsel örneklerden hareketle yöntem ve araştırma konularını ele alacağız. İlk haftada teorik bir girişin ardından bir araştırma nasıl yapılır, araştırma sorusu ve konusu nasıl belirlenir, kaynaklarımız nelerdir, araştırmada etik sorunlar, araştırma ve sunma arasındaki ilişkiler nelerdir gibi sorular etrafında çalışacağız.
İkinci haftada amacımız anlamlı bir araştırma sorusu oluşturmak, olaylara tarihsel ve toplumsal çerçeve, bağlam içinden bakmak, çözümleyici yaklaşımlar sunmak, kaynak türlerini tanıtmak olacak. Bunları yaparken teorik yaklaşımımız, konumuz, alanımız ve alana dair mesafemiz üzerine birlikte düşünmeyi amaçlıyoruz. Sosyal bilimlerde bilimsel araştırma yöntemleri, sorular ve sorunlar ile başlayıp dönemler, farklı perspektifler, iyi ve kötü örnekler üzerine tartışacağız.
Üç hafta sürecek atölyemizin son oturumunda sözlü tarih çalışmaları, alan araştırması, literatür taraması, arşivlerin durumu, güvenilirliği gibi pratik araştırma sorunlarını deneyimler ışığında ele alacağız.
Atölye tamamlandığında katılımcıların bir araştırma, yazı ya da tez çalışması için araştırma sorusu, araştırma bağlamı ve tasarımı yapmasını, bir araştırma planı oluşturmasını hedefliyoruz.
Atölye Yürütücüsü: E.Zeynep Suda
Atölye Başlangıç Tarihi: 11 Aralık 2025
Atölye Günleri: Her Perşembe 19:30 – 21:30
Atölye Süresi: 3 Oturum
Leninizm Okumaları Atölyesi
Altı oturum sürecek olan atölyenin programı şu şekildedir;
- Oturum – Marksizmden Bolşevizme: Yüzyıl dönemecinde uluslararası işçi sınıfı hareketinde ortaya çıkan ihtiyaç ve Marksizmde devrimci sıçrama
- Zorunlu okumalar: Kemal Okuyan, Devrim
- Engels, Fransa’da Sınıf Mücadelelerine Önsöz (1895)
- Oturum – Rus düşünce ve eyleminden Bolşevizme: Rusya’nın özgünlüğü Marksizmin devrimci sıçramasına nasıl zemin oluşturdu?
- Zorunlu izleme: Kemal Okuyan, Videolar (BSM)
- Ek okuma: Walicki, Rus Düşünce Tarihi
- Oturum – Öncülük teorisi: Devrimin öznesi olarak Parti
- Zorunlu okumalar: Lenin, Ne Yapmalı
- Aydemir Güler, “Ne Yapmalı: Lenin’in Kopuşu, Leninizmin Kuruluşu”, Gelenek 149
- Oturum – Devrim teorisi: Eşitsiz gelişme yasası, işçi sınıfının öncü rolü, ittifaklar
- Zorunlu okuma: Lenin, Nisan Tezleri ve Ekim Devrimi
- Ek okuma: Kemal Okuyan, Ne Yapmalıcılar Kitabı
- Oturum – Emperyalizm teorisi ve sosyalist devrimin güncelliği
- Zorunlu okuma: Lenin, Emperyalizm
- Oturum: Tartışma ve sunumlar
Atölye Yürütücüsü: Aydemir Güler
Atölye Başlangıç Tarihi: 17 Kasım 2025
Atölye Günleri: Her Pazartesi 19:30 – 22:00
Atölye Süresi: 6 Oturum
Kapital’i Okuma Atölyesi – Online
Atölye, katılımcıların, Karl Marx’ın temel eseri olan Kapital’in 1. Cildini okumalarına rehberlik etmek için tasarlanmıştır. Altı oturum sürecek olan atölyenin her bir oturumunda Kapital’in bir kısmı ele alınacak, bu kısımdaki kavramlar açımlanarak tartışılacaktır. Kapital, pek çok bağlamda okunabilecek, kapsamı çok geniş bir eserdir ve atölyenin amacı, metnin spesifik bir okumasının sunumunun yapılması değil, olabildiğince serbest tartışmalarla katılımcıların metne dair kendi okumalarını oluşturmalarını kolaylaştırmaktır.
Atölye, Kapital’i okumak yerine sunumlar sayesinde hakkında fikir sahibi olmaya yönelik değildir. Katılımcılardan, programa devam sağlamalarının yanı sıra, her oturumun okumalarını düzenli yapmaları beklenmektedir ve bu, takip edilecektir. Atölye sistematiği şöyle işleyecektir: Birinci oturumdan itibaren her oturumda, önce o oturuma kadar okunan kısım tartışma soruları çerçevesinde tartışılacak, sonrasında bir sonraki oturuma kadar okunacak kısım hakkında bir çerçeve sunuş yapılacaktır. Bu bağlamda da atölye okumalarını vakitli yapmak önemlidir.
Katılımcıların, metne başlamadan önce, eseri hangi bağlamda okuyacaklarına dair bir ön düşünme/inceleme sürecinden geçmeleri, metne dair bir takım önyargılar geliştirmeleri, metnin okunmasını zorlaştırmayacak, aksine kolaylaştıracaktır. Kapital, Marksizmin temel metnidir ve Marksizm, Marx’ın kendi tabiriyle devrimin bilimidir. Dolayısıyla son tahlilde eyleme kılavuzluk etme niyetiyle kaleme alınmış ve bu niyet her satırına sinmiş bir metin söz konusudur ve bu metnin statik bir biçimde, yalnızca “anlamak için” okunması hayli güçtür.
Atölye yürütücüsü, eserin Alaattin Bilgi tarafından tercüme edilmiş ve Sol Yayınları tarafından yapılmış 7. Baskısını kullanacaktır. Katılımcılar arzu ettikleri baskıyı kullanmakta serbesttir, ancak başka çevirilerde kavram seti ortak olmayacağı için kimi sıkıntılar yaşanabilir.
Atölye, iki haftada bir, Zoom programı kullanarak 20.30-22.30 saatleri arasında çevrimiçi toplanacaktır. Toplantı bağlantıları, atölyenin yürütülmesi için kurulacak Whatsapp grubu üzerinden iletilecektir. Katılımcıların bu toplantılara rahatça görüntülü bağlantı kurabilecekleri ve sözlü katkı koyabilecekleri bir ortamdan katılmaları çok önemlidir ve beklenmektedir. Atölye yürütücüsü dışında herkesin salt dinleyici olduğu bir “uzaktan eğitim” ortamı, atölyenin mutlak anlamda başarısız olmasıyla sonuçlanacaktır.
Atölye programı aşağıdaki gibidir.
- Oturum – 4 Şubat
Ön okuma: Ekonomi Politiği Eleştirisine Katkı’nın Önsözü. Kapital Cilt 1 – Almanca Birinci Baskıya Önsöz, Almanca İkinci Baskıya Sonsöz
Çerçeve Sunuş ve Tartışma: Marx’ın ve Kapital’in yöntemi
Çerçeve Sunuş: Meta ve Para
- Oturum – 18 Şubat
Ön Okuma: Kapital Cilt 1 – Birinci Kısım (Böl 1-3)
Tartışma: Meta ve Para
Çerçeve Sunuş: Artı-değer, sömürü ve sermaye birikimi
- Oturum – 4 Mart
Ön Okuma: Kapital Cilt 1 – İkinci ve Üçüncü Kısım (Böl 4-11)
Tartışma: Artı-değer, sömürü ve sermaye birikimi
Çerçeve Sunuş: Ücret, işsizlik ve yoksullaşma
- Oturum – 18 Mart
Ön Okuma: Kapital Cilt 1 – Dört, Beş ve Altıncı Kısım (Böl 12-22)
Tartışma: Ücret, işsizlik ve yoksullaşma
Çerçeve Sunuş: Sermaye birikimi ve çelişkileri, bunalım dinamikleri
- Oturum – 1 Nisan
Ön Okuma: Kapital Cilt 1 – Yedinci Kısım (Böl 23-25)
Tartışma: Sermaye birikimi ve çelişkileri, bunalım dinamikleri
Çerçeve Sunuş: İlkel birikim ve tarım-sanayi yabancılaşması
- Oturum – 15 Nisan
Ön Okuma: Kapital Cilt 1 – Sekizinci Kısım (Böl 26-33)
Tartışma: İlkel birikim ve tarım-sanayi yabancılaşması
Tartışma: Kapital’in güncelliği
Atölye Yürütücüsü: Nevzat Evrim Önal
Atölye Başlangıç Tarihi: 4 Şubat 2026
Atölye Günleri: İki haftada bir Çarşamba 20:30 – 22:30
Atölye Süresi: 6 Oturum
Felsefe ve Toplumsal Sorunlar Atölyesi: Felsefeye Giriş
2500 yıl önce başlayan Felsefe, her zaman, yer yüzünde insan yaşamının insan aklıyla düzenlenebileceğini savundu. Sokrates’in ve Platon’un erdemin ve adaletin ne olduğunun araştırılmasını felsefenin en temel görevi olarak görmeleri, insan yaşamının insan eliyle, insan aklıyla düzenlenmesi amacına yöneliktir.
Ne var ki, bu şekilde sırf insana özgü, yalnızca insanla varlığa gelen fenomenleri araştırma konusu yapan bir bilgi alanı olarak felsefe anlayışını sürdürenler, felsefenin bir bilgi alanı olamayacağını savunanlar karşısında azınlıkta kalmaktadır. Felsefecilerin çoğu bu iki taraftan hangisinde yer aldığının farkında olmayabilir, bu konuda taraf tutmayabilir, ama bu farkın farkında olanlar için durum açıktır. Felsefenin karanlık bir gecede, karanlık bir odada siyah bir kedinin aranması işi olduğunu savunan felsefeciler kendilerinden o kadar emindirler ki, felsefenin bilgisel bir etkinlik olduğunda ısrar etmeye kalkanlara adeta kandırılmış gafiller olarak bakmaktadırlar. Kendilerine bu kadar güvenmelerinin sebebi felsefe derken kast ettikleri dünya görüşleridir. Dünya görüşleri az ya da çok, şu ya da bu oranda inanca dayanırlar; buna günümüzün bilimsel araştırmalara dayalı dünya görüşleri de dahildir: Bilindiği gibi 2022 yılında güneşin yörüngesine yerleştirilen James Web Teleskopunun sağladığı yeni görsellere dayanılarak, evrenle ilgili olarak artık hiçbir şeyin eskisi gibi olamayacağı söylenmekte ve büyük patlama bile sorgulanmaktadır.
Edmund Husserl’in dediği gibi, adaletsizlikler karşısında acı çeken insanların, dünya görüşlerinin tartışmalarının bitmesini bekleyebilecek hali yoktur.
Biz de felsefeyi toplumsal sorunların çözümünde işe yarayabilecek bilgilerin olduğu bir alan olarak görüyoruz ve atölyelerimizde bu türden felsefe konularını ele alacağız.
Atölye programı şu şekildedir;
BİRİNCİ HAFTA:
Felsefe teriminin kökeni
Bilgelik Sevgisi olarak felsefe
Felsefenin konusu olarak insan fenomenleri
İnsan fenomenlerini bilmenin insan için önemi
Bir insan fenomeni olarak Bilginin özellikleri ve İnançtan farklılıkları
Ontolojinin temeli olarak Varlık Tarzları kavramı ve Bilgi Nesnesinin varlık tarzları bakımından görülmesi
Bir bilgi alanı olarak Felsefenin özellikleri
Felsefe ile Dünya Görüşlerinin farklılığı
Dünya teriminin farklı anlamları
Dünya görüşlerinin işlevi
Dünya görüşleri ile felsefenin karıştırılmasının yarattığı sonuçlar
İKİNCİ HAFTA:
İnsana özgü bir fenomen olarak Değerlendirme etkinliği
Bilimselliğin ya da nesnelliğin bir gereği sayılarak “değerden bağımsız” olma (Value free) çabası ve değerden bağımsız olmanın olanaksızlığı
Değerlendirmelerden kaçınılma nedeni olarak değerlendirmelerin farklılığı ve zıtlığı
Bir değerlendirme tarzı olarak Değer Biçme
Değer biçmelerin temeli olarak Değer Yargıları
Değer yargılarının değerlerle karıştırılmasının yarattığı sorunlar
ÜÇÜNCÜ HAFTA:
Başka bir değerlendirme tarzı olarak Değer Atfetme
Değerlendirme etkinliğinin amacı olarak bir şeyin taşıdığı Değer (tekil anlamda değer) ve doğru değerlendirme
Doğru değerlendirmenin adımları
Tekil anlamda Değer ile çoğul anlamda değerin yani değerlerin farklılığını görmenin önemi
Değerler ile Değerli Şeylerin farklılığını görmenin önemi
Taşıyıcılarına göre değerler ve değerlerin evrenselliği
Değerlendirme tarzlarının edebiyat eserleri ile örneklendirilmesi *
DÖRDÜNCÜ HAFTA:
İnsana özgü etkinliklerden birisi olarak Eylem ve değerlendirme
Eylemin Davranışlardan farklılığını görmenin önemi
Eylemin bir ilişkide gerçekleşmesi ve Etik İlişki kavramı
Etik ilişki ile Toplumsal İlişkinin karşılaştırılması
Toplumsal ilişkiler ağı olarak toplum
Toplumsal ilişkilerin değerlere dayanması ile değer yargılarına dayanmasının yarattığı farklı sonuçlar
*Konuşulanları örneklendirmek için tavsiye edilen edebiyat eserleri:
-Albert Camus, Doğrular, Yaba Yayınları, İstanbul, 2003. /Albert Camus, Adiller, Can Yayınları, 2018, İstanbul.
-Bernhard Schlink, Okuyucu, İletişim Yayınları, İstanbul, 2021.
-Bilge Karasu, Uzun Sürmüş Bir Günün Akşamı, Metis Yayınları, İstanbul, 2021
Atölye Yürütücüsü: Prof.Dr. Abdullah Kaygı
Atölye Başlangıç Tarihi: 30 Kasım 2025
Atölye Günleri: Her Pazar 14:00 – 18:00 arası
Atölye Süresi: 4 Oturum
SOSYAL BİLİMLER ATÖLYELERİ BİLGİLENDİRME FORMU
"*" gerekli alanları gösterir