Sosyal Bilimler Atölyeleri

atolye@nhkm.org.tr 0216 414 22 39

Kapital’i Okuma Atölyesi

Atölye, katılımcıların, Karl Marx’ın temel eseri olan Kapital’in 1. Cildini okumalarına rehberlik etmek için tasarlanmıştır. Altı oturum sürecek olan atölyenin her bir oturumunda Kapital’in bir kısmı ele alınacak, bu kısımdaki kavramlar açımlanarak tartışılacaktır. Kapital, pek çok bağlamda okunabilecek, kapsamı çok geniş bir eserdir ve atölyenin amacı, metnin spesifik bir okumasının sunumunun yapılması değil, olabildiğince serbest tartışmalarla katılımcıların metne dair kendi okumalarını oluşturmalarını kolaylaştırmaktır.

Atölye, Kapital’i okumak yerine sunumlar sayesinde hakkında fikir sahibi olmaya yönelik değildir.Katılımcılardan, programa devam sağlamalarının yanı sıra, her oturumun öncesinde ilgili bölümleri okumaları beklenmektedir ve bu, takip edilecektir. Katılımcıların, metne başlamadan önce, eseri hangi bağlamda okuyacaklarına dair bir ön düşünme/inceleme sürecinden geçmeleri, metne dair bir takım önyargılar geliştirmeleri, metnin okunmasını zorlaştırmayacak, aksine kolaylaştıracaktır. Kapital, Marksizmin temel metnidir ve Marksizm, Marx’ın kendi tabiriyle devrimin bilimidir. Dolayısıyla son tahlilde eyleme kılavuzluk etme niyetiyle kaleme alınmış ve bu niyet her satırına sinmiş bir metin söz konusudur ve bu metnin statik bir biçimde, yalnızca “anlamak için” okunması hayli güçtür.

*Atölye yürütücüsü, eserin Alaattin Bilgi tarafından tercüme edilmiş ve Sol Yayınları tarafından yapılmış 7. Baskısını kullanacaktır. Katılımcılar arzu ettikleri baskıyı kullanmakta serbesttir, ancak başka çevirilerde kavram seti ortak olmayacağı için kimi sıkıntılar yaşanabilir.

Atölye programı ve takvimi aşağıdaki gibidir.

1. Oturum – Meta, metalaşma ve meta fetişizmi – Okuma: Kapital C.1, 3. Bölümün sonuna kadar; Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı‘nın Önsözü

2. Oturum – Artı-değer, sömürü ve sermaye birikimi – Okuma: 11. Bölümün sonuna kadar

3. Oturum – İşçi sınıfının payına düşen: Ücret, işsizlik ve yoksullaşma – Okuma: 22. Bölümün sonuna kadar

4. Oturum – Sermaye birikimi ve çelişkileri, bunalım dinamikleri – Okuma: 24. Bölümün sonuna kadar

5. Oturum – İlkel birikim ve tarım-sanayi yabancılaşması – Okuma: Kitabın sonuna kadar

6. Oturum – Genel Tartışma: Kapital’in güncelliği

 

Atölye Yürütücüsü: Nevzat Evrim Önal

Atölye Başlangıç Tarihi: 4 Şubat 2020

Atölye Günleri: İki haftada bir Salı 19.30 – 22.00

Atölye Süresi: 6 Oturum

 


Sol Tarih Okumaları

Türkiye sol tarihinin genç kuşakların ilgisini çekecek bir literatüre konu olduğunu söyleyemeyiz. Elimizdeki kaynaklar ya olguların sergilenmesi, ya geçmişe ilişkin polemikler, ya da sübjektif anlatıların egemenliği altında. Oysa tarih bugünle bağlantısı nedeniyle güncel değer taşır. Dört oturumluk bir çalışmada yüz yıllık bir süreç olsa olsa geçmiş olgu, polemik ve tanıklıkların bugünle bağlantıları çerçevesinde taranabilir. Çalışmamız konuyla ilgili bilgilenmesi sınırlı katılımcıların bilgilerini arttırmalarını sağlayacak, parçalı bilgileri de belirli bir güncel bağlam içine yerleştirmeye yardımcı olacaktır. Ancak, tarihin bugünle güçlü bağlantıları olduğu kabulüyle kurgulanan bu çalışmanın, solun çok bölmeli niteliği karşısında “tarafsız” bir tutum alma iddiası yoktur. Dahası böyle bir tarafsızlık zaten mümkün de değildir. Taraflılık ise ne objektif olmanın, ne de katılımcı bir çalışma yürütmenin önünde engeldir.

Ön okuma: E.H.Carr, Tarih Nedir?

Katılımcıların tarihe yaklaşım açısından son derece ufuk açıcı olan bu kısa kitabı önceden okumuş olmaları önerilir.

Atölye programı:

1. Oturum: Türkiye’de solun ve işçi sınıfının ilk birikim dönemi ve TKP’nin kuruluş dinamikleri, Osmanlı işçi sınıfı ve sosyalizmi / Kurtuluş Savaşı ve Ekim Devrimi

2.Oturum: Kuruluştan 1960’lara Sovyet faktörü / Kemalizm sorunsalı / 50’ler karanlığı / TİP’in kuruluşu ve yükselişi

3.Oturum: Solun çeşitlenmesi, toplumsallaşması – Solun yenilgisi ve tasfiyesi TİP’in dinamikleri / 1968 hareketi / 15-16 Haziran’dan 12 Eylül’e sol / Glasnost etkisi / Birlik kurtuluş mu?

4.Oturum: Yeniden kuruluş dinamikleri, Türkiye’de solculuğun kimlik kartı / tasfiyecilik veya sol liberalizm / Kürt faktörü / yeniden kuruluş(lar)

Okuma öneri ve notları

  • Nâzım Hikmet’in Memleketimden İnsan Manzaraları eseri bir yandan Türkiye’nin toplumsal tarihini sergilerken solun tarihsel pozisyonlarını da ortaya koyar.

  • Sosyalizm ve Toplumsal Mücadeleler Ansiklopedisi cilt 6 ve Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce Sol, cilt 8, İletişim yayınları: Bu iki ansiklopedik kaynaktan ilki daha “tarafsız” olma çabasıyla yazılmış, farklı yorumları içermiş, öte yandan eskimiştir. İkincisi ise genel olarak mevcut durumu yansıtma açısından son derece sübjektif ve egemen yorumu itibariyle sol liberal niteliktedir. Ancak “ansiklopedik” olmaları nedeniyle burada anılmayı hak ediyorlar. Her ansiklopedik kaynak gibi STMA ve MTSD-sol da başvuru amaçlı olarak ilgili bölümlere göz atmak üzere değerlendirilebilir.

  • Aydemir Güler, Türkiye Sol Tarihinde Yöntem ve Tartışmalar, Yazılama y. Bu kitap sol tarihteki anlaşmazlık noktaları ve tartışmalar üzerinedir. Bu anlamda “bilgi aktarmak” üzere yazılmış olmadığı için de bizim çalışmamızın okuma listesine uymamaktadır.

  • Tarihin çeşitli dilimlerine ilişkin geniş bir kaynakçaya sahibiz. Bu eserlerin önemli bir kısmı, “partili solu” konu alan Tüstav tarafından yayınlanmış bulunmaktadır: http://www.tustav.org/tustav-yayinlari/ http://www.tustav.org/sosyal-tarih-yayinlari/   ve   http://www.tustav.org/sari-defter-yayinlari/     

  • Mete Tunçay’ın Türkiye’de Sol Akımlar kitabı solun ilk yılları hakkında uzun yıllar başlıca kaynak olarak kabul edilmiştir.

  • Buluşmalarımızda çeşitli dokümanlar katılımcılara iletilecektir.

 

Atölye Yürütücüsü: Aydemir Güler

Atölye Başlangıç Tarihi: 9 Ocak 2020

Atölye Günleri: Perşembe 19.30 – 22.00

Atölye Süresi: 4 hafta

 


Aydınlanma Atölyesi – Dinler Tarihi, Okültizm ve Aydınlanma

Aydınlanma Atölyesi’nde Aydınlanma Çağını bir başka açıdan tartışıyoruz. Bu dersteki çıkış noktamız 19. yüzyılın başında kurgulanan Avrupa Merkezci tarih anlayışından yola çıkarak üstü örtülmeye çalışılan Aydınlanma çağı ile ilgili bir kazı faaliyeti başlatmak. Aydınlanma tarihi üzerinde dinler tarihinin ve mistisizmin etkisini ortaya çıkarmak. Buradan yola çıkarak bilimi oluşturan şartları yeniden oluşturmak. Tartışmamızın ana karakterleri: Akhenaton, Freud, Bruno, Hermes, Voltaire 

Atölye çalışması için kaynak önerilerimiz.

Bu çalışmada çıkış noktamız şu altı kitap olacak: 

Kollektif- Yeni Bir Aydınlanma İçin

Lynn Picknett ve Clive Prince-Yasak Evren 

Orhan Gökdemir- Aydınlanma Tarikatı

Orhan Gökdemir- Din ve devrim

Sigmund Freud-Musa ve Tek Tanrıcılık

Voltaire-Felsefe Sözlüğü

 

Atölye Yürütücüsü: Orhan Gökdemir

Atölye Başlangıç Tarihi: 24 Aralık 2019

Atölye Günleri: Salı 19.30 – 21.30

Atölye Süresi: 4 hafta

 

 


  SOSYAL BİLİMLER ATÖLYELERİ BİLGİLENDİRME FORMU

  • Date Format: DD slash MM slash YYYY

Bir Öneri

Çocuk Atölyeleri

atolye@nhkm.org.tr 0216 414 22 39   Çocuklar İçin Sanat Tarihi: Roma Sanatı Sanat tarihinin dönemlerinin …

X
X