Sosyal Bilimler Atölyeleri

atolye@nhkm.org.tr 0216 414 22 39

Paris Komünü – Okuma, İzleme, Dinleme Atölyesi

1871 Paris Komünü, dünyanın ilk işçi iktidarı denemesi. 71 gün süren bu iktidar denemesi işçi sınıfının ülkesine ve dünyaya sahip çıkmasının ilk başarılı örneği oldu. Yenildi… Ama öyle büyük bir iz bıraktı ki, kendisinden sonraki bütün devrimler kendisini onun yanlışları ve doğrularıyla sınadı. Lenin’in Büyük Ekim Sosyalist Devrimiyle kurulan işçi iktidarının 71. gününde karların üzerinde dans ederek bunu kutladığı anlatılır.

Bu atölyede işte bu müthiş tarihsel deneyimi anlamaya, deyim yerindeyse ona dokunmaya çalışacağız. Okuyarak, izleyerek ve dinleyerek.

4 Hafta sürecek atölyemizin temel okuma kitapları Marx, Engels ve Lenin’in eserlerinden oluşan derleme “Paris Komünü Üzerine” ve Komün günlerini bizzat yaşayan P. O. Lissagaray’ın, “1871 Paris Komünü” olacak. Temel izleme malzememiz ise Peter Watkins’in imzasını taşıyan uzun belgesel drama “La Commune Paris 1871” olacak. Bunun dışında birçok kitap ve makaleye gönderme yapacağız ve o döneme damga vuran marşları dinleyeceğiz, öykülerini ve sözlerini araştıracağız. Dönemin kişilerini yakından tanımaya çalışacağız. Komün’ün Marksist devlet ve devrim kuramında bıraktığı izi tartışacağız.

1.Hafta: Komün’e giden yol. Tarihi, sınıfsal ve sosyal arka plan.

2.Hafta: Komün günleri

3.Hafta: Komün neleri başardı? Neleri başaramadı?

4.Hafta: Komünden kalanlar ve Marksizmde devlet kuramı.

Atölye Yürütücüsü: Oğuz Kavala

Atölye Başlangıç Tarihi: 18 Ekim 2018

Atölye Günleri: Perşembe 19.30 – 21.30

 


Marksizm Atölyesi

Dört hafta sürecek atölye çalışmamızı 19. yüzyılla yani Marksizmin kuruluş ve klasik denebilecek dönemiyle sınırlayacağız. Marksizm ve Marksistlerin 160 yıldır insanlığa çeşitli alanlarda neler kattıklarını hatırlayarak başlayacak, sonra hızla Marksizmin arka planına, kaynaklarına, temel kavramlarına gireceğiz.

Marksizmin felsefesi, ekonomisi, siyaset teorisi birbirinden ayrılmaz. Ancak pratik kısıtlar nedeniyle kimi tercihlerde bulunmak durumundayız. Bu ve başka başlıkların her biri başlı başına birer atölyenin konusunu oluşturabilir. Dolayısıyla Marksizm atölyemiz bir giriş kursu düzeyinde düşünülmeli.

Atölyeye kaydolacak arkadaşlarımızın ön okuma yapmaları verimimizi çok arttıracaktır. Komünist Manifesto bir tavsiyenin ötesinde zorunlu ön okuma sayılmalı. Marx ve Engels’in bütün eserleri ilgi alanımıza girer. Ancak Aydınlanma, Fransız Devrimi ve 19. yüzyıl siyasi tarihi üzerine bilgilenme özel olarak yararlı olacaktır.

Atölye süresini birkaç filmle renklendireceğiz. Söz konusu filmlerin de önceden izlenmiş olmasını öneririz. Marksizm atölyesini ertesi ay Leninizm atölyesi ile sürdürmeyi umuyoruz.

1.Hafta: Marksizm insanlık düşüncesinin hangi düğümlenme noktasına doğdu? Aydınlanma, Avrupa’da feodalizmin çözülmesi ve sanayi devrimi, Fransız Devrimi ve cumhuriyet

2. Hafta: Marksizmin üç kaynağı: İngiliz siyasal iktisadı, Fransız sosyalizmi, Alman felsefesi

3. Hafta: Marksizmin temel kavramları: üretici güçler, üretim ilişkileri, yapı ve üstyapı, sınıf mücadeleleri, siyasal ve sosyal devrim, artı-değer, yabancılaşma, proletarya diktatörlüğü

4. Hafta: 19. yüzyıl sınıf mücadeleleri ve işçi sınıfı hareketinin gelişmesi

Öneri Filmler: Vaatler Ülkesi (Yön: Andrzej Wajda), Varennes Gecesi (Yön: Ettore Scola), Genç Karl Marx (Yön: Raoul Peck)

Atölye Yürütücüsü: Aydemir Güler

Atölye Başlangıç Tarihi: 2 Ekim 2018

Atölye Günleri: Salı 19.30 – 22.00

 


Aydınlanma Atölyesi – Dinler Tarihi, Okültizm ve Aydınlanma

Aydınlanma Atölyesi’nde Aydınlanma Çağı’nı bir başka açıdan tartışıyoruz. Çıkış noktamız 19. yüzyılın başında kurgulanan Avrupa Merkezci tarih anlayışından yola çıkarak üstü örtülmeye çalışılan Aydınlanma Çağı ile ilgili bir kazı faaliyeti başlatmak. Aydınlanma tarihi üzerinde dinler tarihinin ve mistisizmin etkisini ortaya çıkarmak. Buradan yola çıkarak bilimi oluşturan şartları yeniden oluşturmak…

Tartışmamızın ana karakterleri: Akhenaton, Freud, Bruno, Hermes

Bu çalışmada çıkış noktamız şu beş kitap olacak:

Martin Bernal – Kara Athena

Lynn Picknett ve Clive Prince-Yasak Evren

Orhan Gökdemir- Aydınlanma Tarikatı

Orhan Gökdemir- Din ve devrim

Sigmund Freud-Musa ve Tek Tanrıcılık

 

Atölye Yürütücüsü: Orhan Gökdemir

Atölye Başlangıç Tarihi: 13 Eylül 2018

Atölye Günleri: Perşembe 19.30 – 21.30

 


Modern ve Çağdaş Sanat Tarihi

Sanat Tarihçisi, eleştirmen ve küratör Fırat Arapoğlu tarafından verilecek olan atölyenin haftalık programı şu şekildedir;

1.Hafta: Fransız Devrimi ve Sanayi Devrimi Sonrası Sanat, Fotoğrafın İcadı ve Modernizm & Empresyonizm ve Post Empresyonizm

Endüstri devrimi sonrası 19. Yüzyıl Avrupa’sında devrimin topluma ve sanata etkileri sonrasında, görme rejinin değişimi ve “fotoğraf” makinesinin icadı ve yaygınlaşması sonrasındaki süreç ele alınacaktır. Fotoğrafın etkileri ve Modern Sanatın yeni görme biçimleri önerisi ile koşut olarak, mimari ve heykelden örnekler sunulacaktır.

19. yüzyıl ortasında Barbizon Okulu’nun ilk doğada resim yapan sanatçılar olması, Empresyonizm ve ardından Van Gogh, Gaugin gibi Post-Empresyonist ressamlar irdelenecek ve 20. Yüzyıl ilk çeyreğine kronoloji getirilecektir.

2.Hafta: Ekspresyonizm, Fovizm ve Kübizm & Avangard Sanat Akımları

Dresden’de ortaya çıkan ve Ernst Kirschner öncülüğünde yayılan Ekspresyonizm, Die Brücke (Köprü) ve Der Blaue Reiter (Mavi Süvari) yönelimleriyle birlikte ilkinde endüstrileşmenin zararlı etkilerine odaklanarak, figüratif bir ifadeye yönelmiş, ikincisinde ise soyut resmin ortaya çıkışına öncülük etmiştir. Kısa süreli bir akım olarak Fovizm ise Post-Empresyonizmden etkilenerek, Henri Matisse gibi isimlerle ifadeci ve renkçi bir tutumu benimsemiştir. Bu seminerin ilk kısmı renk ve ifadede devrim yaratan 20. Yüzyıl ilk çeyreğinin Modern Sanat Akımları’na odaklanmaktadır.

20. yüzyılın ilk yarısında Fütürizm, Dadaizm ve Sürrealizm akımlarının “devrimci sanat” düşüncesinden hareketle sistemleşmelerine ve Marcel Duchamp’ın varlığı ve etkileriyle avangard sanat akımları ve düşüncesinin doğuşuna tanıklık edilmektedir. 1960’ları öncülleyen bu dönemde sanat, sanat nesnesi ve sanatçı tanımları değişmeye başlamıştır. Seminerin bu kısmı, Avangard Sanat Akımları’na odaklanmaktadır.  

3.Hafta: Bauhaus& Soyut Dışavurumculuk & 1945 Sonrası Sanat… Sanatın anlam dönüşümü; Fluxus ve Performans sanatı & Modernizm vs Post-Modernizm; 1970’lerde Sanat olgusu

Bauhaus’un kuruluş ilkeleri ve amaçları ele alınacak, buna koşut olarak Konstruktivizm akımı,  De Stijl grubu irdelenecektir. 1945 Sonrası Sanat kısmında, avangard ve Kitsch tartışması ve Greenberg estetiği üzerinden, II. Dünya Savaşı Sonrası Paris merkezli sanatsal üretimin New York’a kayışı ve Paris’te Lirik Soyut’la New York’ta Soyut Dışavurumculuk seminer konusu olacaktır.

Fluxus eğer bir sanat akımı değilse, o zaman 20.yüzyılın en büyük şakasıdır. Litvanya kökenli ABD’li sanatçı George Maciunas’ın girişimiyle 1960’ların başında ortaya çıkan Fluxus’ın 1980’lerde başlayarak 1990’larda patlayacak bir biçimde tekrar keşfedildiği görülmektedir. Öyle ki bugün Fluxus adının geçmediği bir sanat dergisi görebilmek de olası değil. Bu dersin ilk kısmında Fluxus’ın düşünsel öncülleri olarak Fütürizm, Dadaizm, Sürrealizm, Marcel Duchamp ve John Cage’in etkileri sunulacak ve bunun ardından Fluxus performansları ve nesne-merkezli üretimleri farklı kriterler üzerinden değerlendirilecek.

Modernizm-Post-modernizm’in kırılma anını ve prematüre dönemini işaret eden 1960’lar ve 1970’lerde ortaya çıkan yeni ifade yolları ve kuram ve eleştiriler post-modern kırılmanın dünyada sanattaki ifadelerinin tespiti ve değerlendirilmesi açısından yararlı olacak. Bu bağlamda enstalasyon, video sanatı gibi yeni ifade yolları ve küreselleşmeye başlayan sanat olgusu bu atölye kapsamında irdelenecektir.

4.Hafta: Çağdaş/Güncel Sanat

Küreselleşen sanat olgusu içerisinde sanatçılar ve sanat grupları üzerinden hareketle, küratörler, bienaller, galeri sistemi, sanat fuarları, sanat piyasası, sanat kanonları incelenerek, günümüze dair çıkarsamalarda bulunulacaktır.

Atölye Yürütücüsü: Fırat Arapoğlu

Atölye Başlangıç Tarihi: 10 Eylül 2018

Atölye Günleri: Pazartesi 19.30 – 21.30

 


  SOSYAL BİLİMLER ATÖLYELERİ BİLGİLENDİRME FORMU

Bir Öneri

Sinema Atölyeleri

atolye@nhkm.org.tr 0216 414 22 39   Sinema Atölyelerimiz çalışmalarını tamamlamış bulunmaktadır. Yeni açılacak sinema atölyelerinden …

X
X